ậm à
Định nghĩa
- Từ tượng thanh/Tính từ:
- Tiếng nói không rõ ràng, ngập ngừng, không dứt khoát: Dùng để mô tả giọng nói, lời nói ấp úng, không rõ ràng, thể hiện sự do dự, thiếu quyết đoán hoặc không muốn trả lời thẳng thắn.
- Thái độ trả lời qua loa, chiếu lệ: Chỉ cách trả lời cộc lốc, thiếu thiện chí, chỉ nói những âm thanh không thành lời để đối phó.
Ví dụ sử dụng
- Tính từ/Từ tượng thanh:
- Hỏi mãi mà nó chỉ ậm à, không chịu trả lời rõ ràng. (Hỏi mãi mà nó chỉ ấp úng, không chịu trả lời rõ ràng.)
- Anh ta ậm à vài tiếng rồi bỏ đi, không nói thêm gì. (Anh ta ngập ngừng vài tiếng rồi bỏ đi, không nói thêm gì.)
- Đừng có ậm à cho xong chuyện, hãy nói thẳng suy nghĩ của mình ra. (Đừng có trả lời qua loa cho xong chuyện, hãy nói thẳng suy nghĩ của mình ra.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Cứ ậm à": Cứ giữ thái độ ấp úng, không chịu nói rõ.
- Hỏi về kế hoạch tương lai, cậu ấy cứ ậm à mãi. (Hỏi về kế hoạch tương lai, cậu ấy cứ ngập ngừng mãi.)
"Ậm à ậm ừ": Cách nói nhấn mạnh sự ấp úng, lưỡng lự trong lời nói. (Đây là sự kết hợp với từ gần nghĩa "ậm ừ").
- Suốt buổi phỏng vấn, anh ứng viên chỉ ậm à ậm ừ. (Suốt buổi phỏng vấn, anh ứng viên chỉ ấp úng ngập ngừng.)
Biến thể và từ gần giống
Ậm ừ (từ tượng thanh/tính từ): Có nghĩa tương tự "ậm à", chỉ sự ngập ngừng, không rõ ràng trong lời nói, thường dùng phổ biến hơn.
- Cô ấy ậm ừ mãi mới đồng ý. (Cô ấy ngập ngừng mãi mới đồng ý.)
Ấp úng (động từ): Nói không trôi chảy, bị vấp váp, thể hiện sự lúng túng.
- Cậu bé ấp úng trả lời câu hỏi của thầy giáo. (Cậu bé nói lắp bắp trả lời câu hỏi của thầy giáo.)
Từ đồng nghĩa
- Ngập ngừng: Do dự, chần chừ không nói ngay.
- Cộc lốc: Trả lời ngắn ngủn, thiếu lễ độ.
- Qua loa: Làm cho có, không kỹ lưỡng, chiếu lệ.
Từ trái nghĩa
- Dứt khoát: Rõ ràng, quyết đoán, không do dự.
- Rõ ràng: Minh bạch, dễ hiểu.
- Thẳng thắn: Nói một cách trực tiếp, không quanh co.
Thành ngữ/Cách diễn đạt liên quan
- Hỏi củ ấu cũng ậm à, hỏi củ dong cũng ậm ừ: Thành ngữ chế giễu người trả lời bất cứ cái gì cũng chỉ biết ậm à, ậm ừ, không có chính kiến rõ ràng.
- Gặp phải người như thế, hỏi củ ấu cũng ậm à, hỏi củ dong cũng ậm ừ, thật khó chịu. (Gặp phải người như thế, hỏi cái gì cũng chỉ biết ấp úng, thật khó chịu.)